Vertebroplasti

Osteoporoz (kemik erimesi) omurga sağlığı üzerinde en olumsuz etkenlerden biri olarak kabul edilir. Bazı kadınlarda ve erkeklerde de nadiren görülebilen bu rahatsızlıkta omur adı verilen kemikler yani diskler çökme tarzında kırıklar yaşayabilir. Bu kırıkların onarılması ve omurganın tekrar sağlam bir yapıya kavuşturulması için uygulanan cerrahi yöntem, vertebroplasti olarak adlandırılır. 

Vertebroplasti Nedir?

Omurga kemiklerinin kırılması gibi bir problemde kemik içerisine ameliyathane ortamında endoskopik bir yöntem ile dolgu maddesi enjekte edilmesi işlemi vertebroplasti işlemidir.

Kemik dolgusu olarak da halk arasında bilinen bu cerrahi yöntem, genellikle kemik erimesi sonrasında omurlarda yaşanan çökme kırıklarında destek amaçlı gerçekleştirilir. Çünkü tedavi oluşturulmadığında çöken omurlar nedeni ile sırt bölgesinde kamburluk gelişme ihtimali bulunurken, yoğun bir ağrı ile de karşılaşılabilir. Bu tarz problemlerde bir ameliyat yöntemi olan vertebroplasti kapalı bir işlem olarak minimal invaziv sistemde yine lokal anestezi altında gerçekleştirilir. 

Vertebroplasti ameliyatı genellikle yaşlı için ve kemik erimesi yaşayan kişiler için daha uygun bir yöntemdir. Enerji düşüşü ile birlikte yaşanan travmalar, omurlardaki kırıklıklar veya kemik erimesi çökmeleri sonucunda bazen bir bazen birden fazla omur kemiği üzerinde uygulama yapılabilir. Özel olarak kanser dolayısı ile metastaz yaşayan hastalardaki omurga kırıklarında, omurga anjiyoması ya da myeloma gibi problemlerde de kemik dolgusu ile iyileşme sağlanabilir. 

Ameliyatın özellikle ilerleyen yaşta kemik erimesi gibi problem yaşayan kişiler için uygunluk oluşturması yanında bazı hastalarda ameliyat uygulaması gerçekleştirilmesi sakıncalı olabilmektedir. Öncelikli olarak elbette hasta onay vermediğinde ya da enjeksiyon yapılacak bölgede bir enfeksiyon bulunduğunda ameliyat yapılmaz. Bazı ilerleyen yaş hastalarda kan pıhtılaşması problemleri yaşanırken, bazen de kırık omurga bölgesindeki sinirlerde hasar yer alabilir. Kemiğin dış kısımlarında ve omurilik bölgesindeki hasarlarda ve omurga arka duvarı problemlerinde de ameliyat sakıncalı olabilir. 

Vertebroplasti Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyat genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirildiği gibi genel anestezi altında da yapılabilir ve yüzüstü uzanan hastada kırığın bulunduğu bölgede kapalı minimal invaziv bir yöntem ile operasyon gerçekleştirilir. 

Ayrıntılı bir şekilde vertebroplasti cerrahi yönteminin uygulama aşamaları ise aşağıdaki liste ile açıklanabilir. 

• Hasta tüm incelemelerden geçirilerek onay alındıktan sonra ameliyat gününde öncelikle lokal anestezi uygulanır. Nadiren genel anestezi altında ameliyat yapılırken, çoğu zaman hasta bilinci açık şekilde ameliyata girer. 
• Omur kırıklarının bulunduğu bölgede küçük bir kesi oluşturularak bu bölgeye bir iğne ulaşır.
• İğne kırık olan kemiğe giriş gerçekleştirir. 
• İğne vasıtasıyla kemik çimentosu ya da dolgusu olarak ifade edilen polimetilmetakrilat maddesi kırık kemiğin içerisine enjekte edilir. 
• Enjeksiyon maddesinin hızlı bir şekilde sertleşme özelliği yer alırken, bu sayede kırık omurun iç kısmı dolgu malzemesi ile yeniden doldurulur. 
• İşlem son bir kontrol ile tamamlanırken, iğne çıkartılarak küçük cilt kesisinde kapatma yapılır.
• Kırık ve taşıma kapasitesi düşen omur dolgu ile doldurulduğu için yeniden iyi bir taşıma kapasitesi elde eder ve bölgedeki ağrılar hızlı bir şekilde azalır. 

Ameliyatın temel amacı omurgada düzeni bozan kemiğin yeniden güçlendirilmesi ve bu düzen bozukluğunun ortaya çıkardığı ağrının hafifletilmesidir. Yine bir cerrahi yöntem gibi ameliyathane ortamında işlem yapılsa da daha kapsamlı cerrahi işlemlere göre alternatif oluşan bu minimal invaziv yöntem çok düşük riskler ile gerçekleştirilir. İfade edildiği şekilde uygun olan hastalarda doktor muayeneleri ile detaylı bir inceleme sonrasında karar verilmesi ile bu güvenilir ameliyat yöntemi uygulanabilir. 

Vertebroplasti Avantajları Nelerdir?

Önemli birçok avantajı bulunan bu yöntemde özellikle kısa sürede iyileşme, omurganın yeniden güçlendirilmesi, kapalı cerrahi yöntemi ile ameliyat yaraları bulunmaması gibi temel avantajlar yer alır. 

Gerek lokal anestezi altında gerek genel anestezi altında uygulanabilen vertebroplasti yönteminde hastanın yaşı ve genel sağlık durumuna göre dolgu gerçekleştirilirken, risk faktörleri çok düşük bir yapıya sahiptir. Hastane ortamında tek bir gün içerisinde tamamlanabilen bu operasyonda büyük bir kolaylık elde edilirken, kapalı yöntem acı ve ağrı yaşamadan operasyonun bilinç açık şekilde dahi uygulanabilmesini sağlar. 

Kemik çimentosu adı verilen malzeme ile gerçekleştirilen dolgu hastanın ağrılarından kısa sürede kurtulmasını sağlarken, hızlı bir şekilde donan bu dolgu maddesi özellikle bölge tümörlerinde de kontrol elde edilebilmesi için tercih edilir. Sinir uçlarındaki baskı ve ısı azalarak ağrılar düşüş gösterirken, bu risk faktörleri düşük operasyonda boyundan bel bölgesine kadar tüm omur kemiklerinde uygulama yapılması fırsatı bulunmaktadır. Özellikle kemik erimesi nedeni ile oluşan kemik zayıflamalarında karşılaşılan kırıklarda ya da tümör nedeni ile hasar gören kemiklerde güvenilir bir yöntem oluşturur. 

Vertebroplasti Riskleri Nelerdir?

Minimal invaziv bir yöntem olması ile birlikte risk faktörlerinin çok düşük olduğu bu operasyon yönteminde genellikle nadir olsa da dolgu maddesinin omurilik kanalına kaçması gibi bir problem görülebilmektedir. 

Ameliyat sırasında dikkatli bir uygulama risk faktörlerini en düşük noktaya çekerken, eğer omurilik kanalına çimento kaçması gibi bir problem görülürse, çok fazla bir dolgu maddesi kaçağı bulunmuyorsa büyük bir komplikasyon ile karşılaşılmayabilir. Ancak büyük miktarda dolgu maddesi kaçağı komplikasyon oluşturabilirken, bazen sinir sıkışması bazen de bacak gibi bölgelerde ağrı sorunları gösterebilir. Bunun yanında sayılabilecek operasyon riskleri arasında ise aşağıdaki maddeler ifade edilebilir. 

• Hastalarda nadiren çimento dolgusu nedeni ile akciğerde emboli görülebilir. Genellikle akciğer damarlarında bir tıkanıklık bulunduğunda bu sorun görülebilmektedir. 
• Çok küçük bir ihtimal ile sınırlarda hasar veya omurgam çevresinde kan birikmesi gibi riskler oluşabilir. 
• Bazı hastalarda çok nadir bir risk faktörü olarak dolgu maddesi alerjik etki oluşturabilmektedir. 
• Çimento, uygulanan omurun komşu bölgesindeki omurlarda farklı kırıklara uzun vadede neden olabilmektedir. 
• Enfeksiyon riski çok düşük olmak ile birlikte ameliyat sonrası ilk birkaç güne dikkat etmek gerekir. 

Sayılan bu risk faktörleri nadiren görülebilecek olsa da karşılaşıldığı durumlarda ise pratik bir şekilde çözüm oluşturulabilen ve ilerlemeden üstesinden gelinebilecek faktörlerdir. Zira hafif bir anestezi altında uygulanan bu operasyonda anestezi yan etkisi gibi risk faktörleri dahi düşük olurken, kemik çimentosunun kaçak oluşturması gibi faktörler ise genellikle %2 gibi bir oran ile görülebilmektedir. 

Vertebroplasti Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler 

Cerrahi operasyonun uygulanması sonrasında hafif bir anestezi altında bulunulacağı için ortalama 4-6 saat arasında bir müşahede ihtiyacı ortaya çıkar. Operasyon çoğu zaman kısa sürede tamamlanırken, hemen sonrasında ortalama 1 saat içerisinde hastanın yürümeye başlaması mümkündür. Aynı gün taburcu olma imkanı da yer alırken, korse kullanım gerekliliği dahi bulunmamaktadır. 

Kemik erimesi gibi rahatsızlıklar nedeni ile kırık tanısı konulan hastalarda daha önce farklı bir işlem yapılmamış ise yatak istirahati ve korse kullanımı gereklilik oluşturabilir. İyileşme süresi çok kısa süren bu ameliyat yönteminde 1 hafta ev ortamında dinlenme büyük fayda sağlarken, ilk 2-3 gün içerisinde ameliyat nedeni ile ağrı yaşanabilir. Bu durum hekim tarafından da takip edilebilirken, ağır hareketlerden de 1 hafta kaçınmak gerekir. İyileşme sürecinde yara bakımı gerekliliği de çok fazla bulunmadan özellikle sigara ve alkol tüketiminden de kaçınmak önemlidir.

Vertebroplasti cerrahisi sonrası hastanın özellikle kemik erimesi noktasında mutlaka uzman hekim kontrollerini aksatmaması gerekir. Çünkü kemik kalitesi yükselmeye başladıkça bu tip çökme kırıkları daha az bir şekilde görülebilir. Ayrıca hastanın ameliyat sonrasında fazla kilo almaktan kaçınarak hayatı boyunca egzersizleri düzenli hale getirmesi ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmesi de gerekir. Düzenli doktor kontrolleri sonrasında ihtiyaç duyulduğu takdirde fizik tedavi uygulamaları da başlatılabilirken, özellikle omurgaya güç kazandırarak esnekliği yükseltmek için bu tedaviler büyük bir artı oluşturmaktadır. 

Sıkça Sorulan Sorular