Konjenital Skolyoz

Konjenital Skolyoz doğum kaynaklı bir skolyoz türüdür. Henüz anne karnındayken omurgamız gelişmeye başlar. Şayet bu gelişim esnasında bir aksaklık meydana gelirse, omurga S yahut C şeklinde eğri bir yapıyla oluşmaya devam eder. Tamamen doğum esnasında karşılaşılan Konjenital Skolyoz, idiyopatik skolyozdan farklı olarak doğrudan omur kemiklerindeki şekilde bozukluklarından kaynaklanır. Yani rahatsızlığın kaynağı duruş bozukluğu yahut kas zayıflığı değildir. 

Konjenital Skolyozda eğrilik bebek doğduğunda mevcut olsa da, ilk yıllarda hemen fark edilmeyebilir. Fakat büyümeyle beraber eğrilik hızlı bir şekilde artış gösterebilmektedir. Bu nedenle takibinin çok sık yapılması gereklidir. Zira bazen kalp ve böbrek gibi diğer organların gelişimini de engelleyebilmektedir.

Konjenital (Doğuştan) Skolyoz Nedir?

Konjenital (doğuştan) skolyoz, hamileliğin ilk 6 ila 8 haftası arasında, yani bebeğin omurga sistemi oluşurken meydana gelen bir hatadan kaynaklanır. Omurların bir kısmı düzgün gelişemez, bazı omurlar birbirine yapışık kalabilir veya bazı omurlar yarım şekilde oluşabilir. Bu durumun, annenin hamilelik sırasında yaptığı veya yapmadığı bir şeyle doğrudan bir ilgisi saptanmamıştır. Tamamen omurganın oluşum aşamasındaki bir aksaklıktır.

Omurgada bu yapısal bozukluk olduğunda, omurganın o bölümü normal büyüyemez. Örneğin, bir tarafta birbirine yapışık omurlar varken, karşı taraf normal hızda büyümeye devam eder. Bu dengesiz büyüme, çocuk boy attıkça eğriliğin artmasına ve omurganın bir yana doğru bükülmesine yol açar.

Konjenital skolyozlu çocukların yaklaşık %20’sinde, omurga dışındaki sistemlerde de ek sorunlar bulunabilir. ^[1] Bu sebeple, konjenital skolyoz teşhisi konulduğunda, mutlaka kalp, böbrekler (karın ultrasonu) ve omuriliğin kendisi (MRG) detaylıca incelenmelidir.

Konjenital (Doğuştan) Skolyoz Belirtileri Nelerdir?

Konjenital skolyoz belirtileri genellikle idiyopatik skolyozdaki belirtilere benzer olsa da çok daha erken yaşta (bebeklik veya erken çocukluk döneminde) fark edilebilirler.

• Omuzlardan birinin diğerinden yüksekte durması.
• Bir kürek kemiğinin diğer kürek kemiğine nazaran daha belirgin yahut çıkık görünmesi
• Kalçaların simetrik durmaması, bir kalçanın daha yüksekte görünmesi.
• Gövdenin bir yana doğru kaymış görünmesi.
• Sırtta veya belde gözle görülür bir eğrilik.
• Bazı durumlarda boynun kısa görünmesi veya başın bir yana eğik durması

Bunlara ek olarak, konjenital skolyoz teşhisinde ipucu veren bazı cilt bulguları da olabilir. Bebeğin sırtında, özellikle orta hatta:

• Anormal kıllanma artışı,
• Ciltte renk değişiklikleri (lekelenmeler),
• Derin gamzeler (çukurcuklar) veya
• Cilt altında kitle (lipom)

gibi bulgular, altta yatan bir omurilik sorununa (örneğin gergin omurilik sendromu) işaret edebilir. Bu durumlar fark edildiğinde mutlaka hekime başvurulmalıdır.

Konjenital Skolyoz Tipleri Nelerdir?

Konjenital skolyoz tiplerini altta yatan kemik anomalisinin (bozukluğunun) durumuna göre sınıflandırırız. Eğriliğin ileride ne kadar artacağını tahmin etmemizi sağlayan bu sınıflandırma, tedavi planını belirlememizi sağlar.

• Oluşum Kusurları en sık görülen tiptir. Omurun bir kısmının gelişmemesidir.
• Yarım Omur durumunda omurun sadece bir tarafı gelişir, diğer tarafı eksiktir. Bu eksik yapı, bir kama gibi davranarak omurganın o seviyeden yana doğru keskin bir açı yapmasına sebep olur.
• Kama Omur durumunda omurun bir tarafı, diğer tarafından daha az gelişmiştir. Yarım omur kadar belirgin bir kama etkisi yaratmasa da omurgayı bir yana eğer.
• Ayrışma Kusurları durumunda normalde ayrı ayrı hareket etmesi gereken omurların, gelişim sırasında birbirlerinden ayrışamaması ve yapışık (kaynaşık) kalmasıdır.
• Blok Omurda ise iki veya daha fazla omur birbirine tamamen yapışıktır.
• Karma Tip olarak adlandırdığımız durumdaysa hastalarda hem oluşum hem de ayrışma kusurları bir arada bulunabilir.

Konjenital Skolyoz Tedavisi

Konjenital skolyoz tedavisindeki amacımız kemiklerdeki yapısal bozukluğun yarattığı dengesiz büyümeyi yönetmektir. Tedavi kararı; çocuğun yaşına, kemik anomalisinin tipine (ilerleme riskine) ve eğriliğin derecesine göre verilir.

1. Gözlem

Skonjenital skolyoz durumlarında ilk tercihimiz gözlemdir. Eğer çocuktaki kemik bozukluğunun ilerleme potansiyeli düşükse ya da eğrilik derecesi sabit ve düşükse hastanın büyümesi tamamlanana kadar 3 ila 6 aylık aralıklarla muayene ve röntgen ile yakın takip yapılır. Buradaki amacımız eğriliğin ilk artış anını yakalamak ve müdahale etmektir.

2. Korse Tedavisi

Konjenital skolyozda eğriliğin kendisi rijit yani serttir; çünkü sorun esnek olmayan kemik yapıdadır. Bu sebeple idiyopatik skolyozda eğriliğin ilerlemesini durdurmak için kullandığımız skolyoz korsesi, konjenital skolyozun ana eğriliğinde işe yaramaz. Ancak bazen, ana kemik eğriliğinin üstünde veya altında gelişen ikincil, daha esnek olan eğrilikleri kontrol altında tutmak için nadiren korse denenebilir.

3. Alçı Tedavisi

Özellikle bebeklerde ve çok küçük çocuklarda (0-3 yaş), eğriliğin hızlı ilerlediği durumlarda, cerrahiye kadar zaman kazanmak veya cerrahinin kapsamını azaltmak için gövde alçıları kullanabiliriz. Her ne kadar bu alçılar eğriliği düzeltmese de, ilerlemesini yavaşlatır.

4. Cerrahi Tedavi

Konjenital skolyozun ilerleme riski fazladır ve bu ilerleme sanıldığının aksine çok hızlı gelişmektedir. Cerrahi kararı almamız için idiyopatik skolyozda olduğu gibi 45-50 derecelerin beklenmesi gerekmez. Hızlı ilerleme potansiyeli yüksek bir anomali saptandığında, eğrilik 30-40 derecelerdeyken bile ilerlemeyi durdurmak için ameliyat önerilebilir.

Konjenital skolyoz bebeklerde ilk anda fark edilmeyebilir. Bu nedenle belirtileri dikkatli şekilde incelemelisiniz. Eğer bebeğinizde konjenital skolyoz belirtisi görüyorsanız, detaylı bilgi ve tedavi seçenekleri için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça:

[1]https://link.springer.com/article/10.1007/s00586-023-07889-w

Sıkça Sorulan Sorular